مقالات درج شده در این سایت لزوما نظر سازمانهای جبهه ملی ایران در خارج از کشور شاخه آمریکا نیست
خانه » مقالات » چه میشد اگر؟ منوچهر عسگری

چه میشد اگر؟ منوچهر عسگری

 

ملکه سابق ایران خانم فرح پهلوی در مصاحبه با رادیو فردا : فرانسویها میگویند با اگر میشود پاریس را گذاشت توی بطری. هیچ بحثی در این مثل نیست . ولی با اضافه کردن “چه میشد” به اگر میتوان پاریس را از بطری برون آورد و دایره نگاه به چهل سال قبل را گسترش داد .

انگشت اتهام  بسوی یک فرد- اینجا پادشاه وقت ایران – نشانه رفتن بخاطر آنچه بعد از 28 مرداد 1332 از لحاظ تحدید آزادیهای مدنی آمده در قانون اساسی و حاصل آنچه به ملت ایران رفت بار سنگینی است که گناه کاستی ها را تنها بنام وی نوشتن نا روا است. این بی انصافی است که بپنداریم او تنها فعال مایشاء بوده ودیگران که او را احاطه کرده بودند- دستبوسان – چاپلوسان – مزیج گویان که اکثر به پاریس- لوس انجلس- یا به دنیای دیگر مهاجرت کرده اند از مسئولیت مبرایند. همه درتکوین نارضایتیها محصول بیکفایتی  وفساد دست داشتند. شاه که حساب خود را در سرگردانی آخرین روزهایش ودر نهایت به قضاوت تاریخ پس داده – اودستیاران بیشماری داشته که همگی در مسئولیت شریکند بجز در یک موردکه اینک به آن میپردازیم :

شانزدهم ژانویه سال 1979 میلادی یک روز ابری همراه با باد سرد در تهران بود. شاه ایران با چشمان اشک آلود بدرون هواپیمای 707 بوئینگ سلطنتی قدم گذاشت. ولحظاتی بعد هواپیمایش از نظر مشایعین گرد آمده در فرودگاه مهرآباد محو شد. مقصد این سفر از ابتدا ایالات متحده امریکا بود.در دوم دسامبر 1978 ویلیام سالیوان سفیر ایالات متحده برای نخستین بار لزوم رفتن شاه از ایران را با وی در میان نهاده بود. شاه آنطور که سالیوان در خاطراتش مینویسد با استیصال میپرسد آخر کجا ؟ سالیوان اذغان میکند که دراین مورد هیچگونه دستوری نداشته.ولی بخاطر میاورد که شاه در سوئیس ملک دارد.شاه آن محل را از نظر امنیتی مناسب نمیداند.همچنین خانه اش در انگلستانرا بعلت ناسازگاری آب و هوای انگلستان با مزاج ملوکانه.بگفته سفیر شاه با نگاهی پر احساس به او خیره شده بود. در اینجا سفیر از شاه میپرسد که آیا اعلیحضرت مایلند من پیگیر دعوتنامه به ایالات متحده امریکا باشم.شاه ذوق زده مثل کودکان می پرسد آیا- آیا واقعأ اینکار را میکند؟ این برگرفته از خاطرات سالیوان سفیر ایالات متحده امریکا است. یادآوری شاه از آن جلسه با خاطره سفیر با اختلافاتی هر دو در یک نکته متفق النظرند که خروج شاه از ایران در آن روز یعنی روزدوم دسامبر 1978 در این ملاقات مطرح میشود.در عرض 24 ساعت واشنگتن به سفیراطلاع میدهد که شاه به امریکا خوش آمده و از او میخواهد لیست همراهان را اطلاع دهد.او میتواند در پالم اسپرینگ کالیفرنیا در مزرعه والتر انانبرگ روزنامه نگار وناشرمیلیونر ودوست صمیمی ریچارد نیکسون اقامت گزیند.

آنچه شاه در نظر میپرورانده ورود به.فرودگاه “اندروز” فرودگاه  نیروی هوائی امریکا حوالی شهر واشیگتن بسان ورود یک رئیس دولت دوست به امریکا به  روال سفرهای قبلی وی به ایالات متحده امریکا بود ولی سفیر متذکر میشود که اینبار بهتر است سفر بدون تشریفات رسمی به یکی از فرودگاههای شرقی امریکا مثلا در ایالت مین یا کرولینا انجام شود. سپس بی آنکه توجهی جلب شود به کالیفرنیا پرواز نمایند. بنظر سالیوان شاه اینراهم میپذیرد.

سئوالی که اینجا باید مطرح شود این است که راستی چه میشد اگر شاه بجای پرسه زدن در مصر و مراکش مستقیم به امریکا پرواز میکرد؟ اطرافیان شاه طوطئه علیه ویرا از جانب پرزیدنت امریکا- جیمی کارتر- مطرح میکنند.ولی مدارک منتشر شده کاخ سفید رویداد آنروزها را متفاوت گزارش میکند.آقای گری سیک دستیار برژینسکی- مشاورامنیتی پرزیدنت- مینویسد تصمیم توقف در مصر تمام برنامه ریزیهای کاخ سفید را برای این سفر پیچیده  بهم ریخت.وامریکائیها را به نیت واقعی شاه به تأمل برانگیخت.گزارشیهائیکه از تهران میرسید آن بود که شاه امیدوار بوده اتفاقی شبیه حوادث ماه اوت 1953 بار دیگر بوقوع به پیوندد. شاه در مصاحبه با مخبر دیلی تلگراف لندن-کلرهالینورث- در مراکش اذغان میکند که اگرچه ابتدا فکر میکرده سفرش کوتاه مدت خواهد بود ولی اکنون میداند که در غربت خواهد مرد.

تعلل شاه در سفر مستقیم به امریکا در ژانویه1979 شباهت به ماجرای سفرنصرت الدوله فیروز در ژانویه 1921 به ایران دارد.در زمستان آنسال نصرت الدوله با قول و قرار با لرد کرزن وزیر امور خارجه انگلیس و طراح قرارداد 1919 وثوق الدوله می بایست به سرعت از راه عراق به تهران برمیگشت تا حکومت را بدست گیرد.نیروهای انگلیسی مستقر در ایران میبایست تا اوائل آنسال ایران را تخلیه مینمودند.شاهزاده بی توجه به اهمیت این زمانبندی پس ازورود به ایران از راه عراق وقت  را به سرکشی املاک خود در کنگاور کرمانشاه میگذراند.انگار دولت فخیمه انگلستان موظف به انتظار به ورود معض الیه است.البته کلنل اسمایس و ژنرال آیراونساید منتظر ایشان نماندند  و کودتای سوم اسفند 1299 شمسی بوقوع پیوست.شاهزاده نصرت الدوله فیروز بجای ورود به کاخ حکومتی به زندان سید ضیا افتاد. چنانچه شاهزاده وقت تلف نمیکرد چه بسا سید ضیاالدین طباطبائی نامی درتاریخ معاصر نداشت.

محمد رضا شاه پهلوی میبایست از این واقعه تاریخی بیخبر باشد که برای بازیگران سیاست عبرت آور است.

راستی چه میشد اگر شاه مستقیم-بی توقف- به امریکا پرواز میکرد.

اول آنکه هیچکس جلوی ورود ایشانرا به امریکا نمیگرفت. چون در آن مقطع زمان همه در انتظار ورود ایشان بودند.سرگردانی و حقارت برای یافتن سکونت پیش نمی آمد تا هنری کیسینجر ویرا هلندی سرگردان بنامد.

حتما قتلهای سران ارتش و سایر دولتیان بدام افتاده اتفاق میافتاد چه شاه در کالیفرنیا باشد چه در مغرب پایتخت مراکش.بی شک اولین اقدام انقلابیون  پس از اسقرار به قدرت تقاضا ی به استرداد شاه میبود.با کارنامه درخشان محاکم انقلابی دراعدامها کی میتوانست این تقاضا را جدی بگیرد.شاید تا آخرین روز حیات شاه مکاتبات در مجرای دیپلوماتیک ادامه می یافت .ولی با اقامت شاه در امریکا درنیمه ژانویه- آنچه  ده ماه بعد آنچه جهانرا به شگفت آورد -امکانش بعید بنظر میرسد.چرا که بهانه به روح الله خمینی داده نمیشد تا به سفارت امریکا یورش برد.و دیپلماتهای امریکائی را در ازای استرداد شاه به گروگان گیرد.و آن مایه شرمساری ملت ایرانرا بوجود آورد.در خلاء این رویداد دلیلی به قطع رابطه سیاسی نبود.ماه ژانویه 1979محمدرضا پهلوی هنوز شاه ایران بود. روح الله خمینی در زیر درختی در نوفل لاشاتو پاریس دروغ های جهانفریب به خورد جهانیان میداد. ادعای کودتای امریکائی بنفع شاه در آن مقطع در هیچیک از اعلامیه هایش دیده نمیشود.اگر(این بار ضرع قاطع) سفارت امریکا ودیپلماتهایش به گروگان در نمیامد روابط دو ملت به دشمنی تبدیل نمیشد تا اجازه فرصت طلبی به صدام حسین برای حمله به ایران دهد.انقلاب دوم”بگفته خمینی” روی نمیداد تا بر موج آن نیروهای مترقی مضمحل شوند.قانون اساسی مبتنی برولایت فقیه به ملت تحمیل نمیشد.چه بسا روزگاری دیگر برای ملت رقم میخورد.بیشک اوضاع به روال عادی در کوتاه مدت در نمیامدولی اوباش به آن سهولت بر کشورمستولی نمیشدند.

بنا بر این میتوان گفت آخرین تصمیم یک لیدر شکست خورده چه نتایجی میتواند برای ملت ببار آورد. شاهان را دست کم نگیریم.حتی یک شاه رانده شده از تاج و تخت را.

جوابی بنویسید

ایمیل شما نشر نخواهد شدخانه های ضروری نشانه گذاری شده است. *

*

شما می‌توانید از این دستورات HTML استفاده کنید: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>