مقالات درج شده در این سایت لزوما نظر سازمانهای جبهه ملی ایران در خارج از کشور شاخه آمریکا نیست
خانه » مقالات » تحریمها و اثرات آن تاکنون « تحقیقی از ضیاء مصباح »

تحریمها و اثرات آن تاکنون « تحقیقی از ضیاء مصباح »

دولت آمریکا  از تشدید تحریم ها و فلج کردن اقتصاد ایران در 13 آبان سخن می گفت، اما به ان شدت هم که پیش بینی میشد تحقق نیافت، در واقع میتوان گفت سریع ترین و ملموس ترین اثر این تصمیم طی چند ماه گذشته با همه فراز و نشیب البته تماما در کاهش ارزش ریال تا 19 هزار تومان و اخیرا تا حدود 13 هزار تومان در برابر یک دلار و عواقب وخیم این نزول ارزش پول در دست مردم بود ه است که نباید تصور رود این برگشت از افزایش انعطاف پذیری قدرت اقتصادی ایران ویا تغییر روش در سیاست منطقه ای نظام غرق در فساد در همین وضعیت تبعیت میکند ، هر چند وجود تدبیری نسبی در حکومت متاثر از سیاست های  کنترل بازار ارز و پاره ای ممانعت ها همراه با تغییراتی در تیم اقتصادی دولت ، از همه مهمتر و موثرتر همزمان عقب نشینی آمریکا برای اعمال محدودیت های وعده داده شد در بازار نفت – از عوامل کنترل شرایط نگران کننده بربازار بوده که چگونگی اثار میان مدت وابعاد بعدی ان تا تعدیل گفتمان که ایرانیان بشدت طالب آنند  ویا قبول مذاکره بین دو دولت بطرق دیگری خود را نشان خواهد داد .

آمریکا بزرگترین مصرف کننده نفت میباشد و اگر قیمت نفت به دلیل کاهش عرضه یکباره افزایش می یافت ضرر می کرد ، از این رو سیاست کاهش تدریجی را دنبال کرد تا میزان تولید نفت شل را  افزایش و میزان تقاضای نفتی مورد نیازش را تامین نماید .

ایران گرفتار حکامی غیر معقول به دلیل تحریم ها برای صادرات نفت باید 10 تا 20 درصد هزینه بیشتری بابت حق پرچم و عبور از مسیرهای دیگر پرداخت کند که فشار اقتصادی حاصل صرفا بر دوش مردم میفتد ، ضمنا با چالش هائی برای دریافت پول حاصل از صادرات از قبیل دریافت کالا یا روپیه ، یوان و لیر که ارزهای موثری در اقتصاد کشور نیستند مواجه شده ایم .

کشورهای اتحادیه اروپا با سیستم های اقتصادی مختلف تصمیم می گیرند، به همین دلیل برای نتیجه گیری درباره مبادلات مالی با ما با تردید های فراوانی مواجه اندو انتقال منابع مالی از اروپا به ایران تا کنون باهمه تذکرات خالی الوجه !!توسط هیچ کشوری پذیرفته نشده  و حتی کشور « مالت » هم که رشوه به آن پیشنهاد شده بود  نپذیرفت، دولت اتریش از میزبانی آن سرباز زده و اینکه دولت  فرانسه چه اقدامی در این زمینه خواهد داشت به زودی مشخص خواهد شد  ، از همه جالبتر اینکه همین امروز آقای عراقچی برای صدمین با ر  با همه التیماتوم ها مجددا دم از اعطای آخرین فرصت به اروپا را در این زمینه میداد .

همزمان با خروج آمریکا از برجام چند ماهی  مردم نگران از افت ارزش دارائی های خود بنا بر تعریفی اصولی ، به سمت خرید ارز رفتند و دولت نیز در بازار دخالتی نکرد و اجازه داد نرخ ارز برای  کسب درآمد بیشتر و فرار از شوک ارزی بالا رود که البته این واقعیت همواره بوسیله حکومت مورد انکار قرار گرفته  وباید پرتقال فروش را پیدا کرد .

در مرحله دوم با سیاست های جدیدی حکومت -بزعم خود – توانست بازار ارز را کنترل و قیمت ارز را از صعود وحشناک تا 6 برابر و امروز ( که از واژه پایین امدن استفاده میشود ) افت حدود 4 برابر را نشانه موفقیت میداند – که علنی یا در پنهان به تجدید نظر در روابط منطقه ا ی و گفتمان جنابان تند رو یا عقلای قوم «که کسی را با این مفاهیم نمی شناسیم»  وابسته است .

اینکه در حال حاضر رژیم چقدر ذخیره ارزی دارد و خریداران نفتی آینده کشور چه تصمیمی در قبال ایران خواهند گرفت.اثرات خاص خود را در آینده نه چندان دور با همه ادعا ها نشان خواهد داد – همچنانکه دارندگان ارز خانگی با حداقل  25 میلیارد دلار و نهراسیدن از تبلیغات با نگه داری ان، به ثبات بازار و توفیق حکومت خوشبین نیستند / در پی تبلیغات سیستم جمعا حدود 5 میلیارد معادل 6/1 ارز خریداری شده «با عنوان خانگی » با همه تمهیدات داهیانه ؟ به سیستم بازگشته است  .

در این میان آمریکا به کشورهای وارد کننده نفت از ایران فرصت داده در شش ماه آینده (که دوماه  از این فرصت سپری شده ) یک سوم تقاضا از نفت و در مراحل بعدی در یک دوره زمانی معین میزان واردات نفت را  به صفر برسانند .

– در حال حاضر زیان ناشی از روند کنونی تحریم ها و ادامه روال سازش نا پذیری فعلی هر چند در شعار به ضرر مردم فقیر جامعه بوده و چون راه حل مناسبی برای افزایش قدرت خرید نیست و تامین منابع کمکی از طریق بانک مرکزی نیز تورم زاست ، بنابراین ایجاد یک سیستم مبادلاتی مالی مناسب با کشورهای دیگر که تنها از طریق دیپلماسی مسالمت آمیز امکان پذیر است،چاره ساز بنظر میرسد ، زیرا در حال حاضر هیچ چیزی جز تولید، اشتغال، کاهش بیکاری و کنترل تورم از همه مهمتر رفع موانع سرمایه گذاری خارجی و ثبات قوانین ، نمی تواند اقتصاد کشور اشغال شده ما را به سمت توسعه پایدار حرکت دهد .

بانک مرکزی برای بکارگیری کارتخوان ها و جلوگیری از سوداگری در بازار ارز  به ویژه در بازارهای خارجی اطراف -همچون سلیمانیه عراق که به صورت غیرقانونی کارت خوان ها را از ایران به آنجا منتقل میکردند ویا مرزهای شرقی کنترل هائی را اعمال نمود .

اقدام دیگر بانک مرکزی که تا حدودی باعث تاثیر بر نرخ ارز شد معافیت صادرات زیر یک میلیون دلار برای انتقال ارز به «سامانه نیما » بود که  کمک اندکی نمود کرد تا صادرکننده های خرد  متناسب با منافع خود ارز را به صرافی ها بفروشند و این موضوع نشان داد که اگر دولت سیاست های نسبتا درستی را درباره ارز و صادرات همزمان با تجدید نظر در گفتار و رفتار خود ، اتخاذ کند اثرات مثبتی در اقتصاد نیمه جان کشور خواهد داشت و بیش از این – جامعه رو به تباهی و بد اخلاقی که از این بابت شهره آفاق شده ایم نخواهد رفت .

در حال حاضر بانک مرکزی با رئیس منتصب جدید با همه ناتوانی براساس پیشینه موجود ایشان همراه با تیم اقتصادی با همین کم و کیف – تصمیم گرفته اند  فعالانه و محتاطانه در بازار فعالیت و مدیریت شناوری را پیش گرفته اند ، به گونه ای که وقتی نرخ ارز بالا می رود نگران  نشده، متناسب با وضعیت منابع ارزی و پیش بینی های اقتصادی روند کاهش ملایم قیمت و عرضه ارز در بازار را پیش میگیرند ( استفاده از واژه کاهش در برابر افزایش بسیار شدید برابری و کنترل میزان پول خارجی  در این یادداشت حمل بر تایید و درست بودن روش  نمیباشد   )

البته این سیاست با افزایش محدودیتها ناشی از سیاست های سختگیرانه دولت ترامپ در اینده نه چندان دور موفق  بنظر نمی اید

اگر بانک مرکزی می خواهد سیاست فعال تری در بازار ارز داشته باشد، باید ابزارهای لازم را ایجاد کند،  تجارب اخیر باعث ایجاد آرامشی کاذب و شاید موقت در بازار شده و این روند می تواند در آینده ادامه داشته باشد، با این حال -همه این اقدامات تدابیر اولیه است و باید همچنان روی آن کار شود .

حکومت با تعریف دولت نباید بازار را رها کند، زیرا ممکن است با ادامه عوارض ناشی از تحریم ها و ورود افراد خودی فرصت طلب که بسیار زیاد و مترصد چنین فرصتی مانده اند  بقصد دور زدن تحریمها که عملی مزموم و خلاف منافع جامعه با هر تعریفی شمرده میشد « و افتخار به ان « بگفته روحانی » در این مرحله خیانتی آشگار بشمار میرود » تحت تاثیر فعالیت های سوداگرانه به هر سمت و سویی برود.

بسیاری از کارشناسان اقتصادی درون حکومت در چند ماه اخیر متعاقب عریان شدن بی تدبیری ها از هر زاویه ای ، نسبت به سیاست های دولت در بازار ارز انتقاد داشتند، زیرا رها شدن بازار باعث ایجاد تورم شدید ، انحراف نقدینگی و تبعات بسیار منفی ان در کشور شده است .

در حال حاضر حکومت اگر بخواهد اثر تحریم ها را کاهش و تدریجا در رفع ان که در بخش خصوصی و ارایه خدمات مختلف حتی تخصصی و علمی مناسب با دنیان الکترونیک ، صنعت بی جان قطعه سازان و….اثار بسیار مخربی به جای گذارده  بکوشد که با مصلحت نظام در رابطه با تقویت اعتبار اندک ان قرین میباشد ، باید در کنار افزایش تعاملات با دنیای خارجی ، با مردمان این دیار  راستگو بوده در روش و منش دشمن پنداری و ادامه شعار به جای شعور که ابزار تحمیق توده دنباله رو میشود و بنیان پندار نیک را نابود مینماید همچنانکه نموده ، تجدید نظراصولی بعمل آورد که البته از این جمعیت انحصار طلب ، بسیار مشکل و بعید مینماید.

امروز کشور ما علاوه بر بسیاری ندانم کاری ها ی برآمده از نظام رانتی و خودی پرور، جهل حکومت، ارتباطات فسادآور، زد و بندها ی ریشه برانداز منافع مردم و ایرانمان و…. گران اداره می شود که ناشی از تصمیم گیری های غلط و تخصیص بودجه بدون پاسخگویی و ارزیابی نشدن نتیجه آن بطول 4 دهه میباشد – در حالیکه  در کشورهای همسایه که بدور از سوء مدیریت ودر مسیر منافع مردمان کشورشان اداره و مدیریت میشود اتخاذ هر تدبیری – تابعی از نتیجه آن میباشد.

بی مناسبت نیست بعنوان نمونه اشاره شود : در شرایطی که در اثر فشار آمریکا چندی قبل ارزش لیرترکیه در مقابل دلار
20 درصد کاهش  یافته بود آقای «مراد ت» رییس بانک مرکزی آگاه و وطن دوست این کشور با مطالعات علمی و مشورت با کارشناسان خبره مالی و پولی – به این نتیجه رسید که نرخ بهره در ترکیه باید افزایش یابد و این نرخ را از 18 درصد به 24 درصد رساند و این اقدام باعث شد ارزش لیر در مقابل دلار از6.9 به 5.4 برسد، بنابراین یکی از موثرترین اقدامات اولیه اینستکه : باید از استقلال بانک مرکزی دفاع کرد .

جوابی بنویسید

ایمیل شما نشر نخواهد شدخانه های ضروری نشانه گذاری شده است. *

*

شما می‌توانید از این دستورات HTML استفاده کنید: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>